Rosja

03.04.2013

Rosyjski gambit gazowy w Azji

Paweł Godlewski

27 lutego 2013 roku rosyjski Gazprom i chiński CPNC podały do wiadomości publicznej informację, że impas w rozmowach o dostawach gazu z Rosji do Chin został przełamany. Wstępny komunikat określa jedynie ilość gazu, który ma być dostarczony nieznaną jeszcze trasą.

Kluczową kwestią, która blokowała porozumienie, była cena miliarda m3 gazu, jaką Chiny muszą zapłacić stronie rosyjskiej. Przez dłuższy czas Moskwa była nieugięta i obstawała przy cenach ,,europejskich”, na co Pekin nie wyrażał zgody. Zmiana postawy negocjacyjnej Rosji nie wynikła jednak z jej dobrej woli, ale z powodu głębokich zmian na światowych rynkach gazu, co postawiło Moskwę w sytuacji bez wyjścia.
 
Źródłem tych zmian był światowy kryzys gospodarczy oraz rozwój technologii wydobywania gazu i sposobu jego transportu. Rewolucja gazowa w Stanach Zjednoczonych (kiedyś obstawianych jako główny kierunek eksportu rosyjskiego gazu) spowodowała, że największy na świecie konsument gazu stał się w dużej mierze samowystarczalny. W efekcie mniejsze wolumeny gazu kontraktowanego przez Stany Zjednoczone (jeszcze nie eksportujące gazu) zmniejszyły presję na ceny surowca na całym świecie. 
 
Za niższe ceny odpowiedzialny jest też międzynarodowy kryzys finansowy z 2008 roku, którego skutkiem było wyhamowanie światowej gospodarki. Ponieważ wzrost PKB ma przełożenie na zapotrzebowanie na surowce energetyczne, sprawiło to, że Rosja stanęła w obliczu nie tylko spadających cen za gaz, ale też zmniejszonego popytu ze strony swoich strategicznych kontrahentów. Dane Gazpromu podają, że w 2012 roku eksport do Unii Europejskiej (spadek zapotrzebowania na gaz o 2,2 proc.) spadł o 10 proc., a do byłych republik radzieckich o 29 proc. Trzeba przy tym zaznaczyć, że w 2012 roku aż 76 proc. przychodów ze sprzedaży gazu Rosjanie uzyskali z eksportu [1], a 24 proc. ze sprzedaży wewnętrznej [2]. Słabnący popyt i spadające ceny w skali globalnej wymusiły na Gazpromie obniżki u swoich europejskich odbiorców gazu (nawet do 10 proc.) żeby ten dalej pozostawał atrakcyjnym. 
 
Niekorzystnym trendem z perspektywy Moskwy są też zmiany w prawodawstwie energetycznym UE, które wymuszają na koncernach energetycznych tzw. unboundling, czyli rozdzielenie operatorów systemu przesyłowego od operatorów systemu dystrybucyjnego, co ogranicza możliwości operowania rosyjskich firm na rynkach europejskich. Mający jednocześnie coraz większy udział rynkowy gaz LNG jest dodatkowym czynnikiem podminowującym twardą politykę cenową Moskwy, ponieważ stwarza możliwości wyceniania gazu niezależnie, czyli wbrew rosyjskim praktykom indeksowania cen surowca na podstawie cen ropy. 
 
Od dawna jednym z głównych wyznaczników polityki energetycznej Unii Europejskiej jest dywersyfikacja eksporterów gazu, w celu zmniejszenia zależności od dostaw rosyjskiego gazu (ok. połowa dostaw w skali całej UE) [3]. Zmiany na rynkach sprawiły, że dywersyfikacja stała się również jednym z palących wyzwań z perspektywy Moskwy, która zaczyna poszukiwać możliwości uniezależnienia się od klientów europejskich. 
 
Taką możliwość stwarza przesunięcie się ciężkości zapotrzebowania na surowce energetyczne w kierunku wschodnim, co zauważył również rosyjski rząd. W ciągu następnych 20 lat kontynent azjatycki będzie odpowiadał za 85 proc. światowego wzrostu zapotrzebowania na surowce naturalne [4]. Międzynarodowa Agencja Energetyczna spodziewa się, że chińskie zapotrzebowanie na gaz ziemny będzie rosło w tempie 17 proc. rocznie do 2017 roku, żeby podwoić dzisiejszy poziom. W tym czasie średni wzrost zapotrzebowania na świecie wyniesie 2,7 proc., a w UE wzrośnie z 520 mld m3 (2011) do 561 mld m3 [56]. Pomimo, że zmiany prognoz zużycia tego surowca są dosyć dynamiczne, bo zależą od wielu czynników, to jasno można stwierdzić, że to właśnie Azja będzie kreować ten wzrost. 
 
Odzwierciedlenie tych głębokich zmian znalazło się w nowej strategii rosyjskiego sektora energetycznego "Energy Efficiency and Energy Growth” [7], którą na początku marca 2013 roku ogłosił rosyjski minister ds. energetyki Aleksander Nowak. Głównym celem tego programu rządowego jest m.in. przekierowanie rosyjskiego sektora energetycznego na wschodni kierunek eksportu do 2020 roku. Według Nowaka program ,,pozwoli rosyjskim paliwom i rosyjskiemu sektorowi energetycznemu na podtrzymanie wiodącej roli na globalnym rynku ropy i gazu".[7] Będzie to możliwe, obok głębokich reform strukturalnych, właśnie przez skierowanie większych wolumenów tych surowców do Azji. 
 
Osiągnięcie tych celów uwarunkowane było porozumieniem handlowym z krajami azjatyckimi, a w szczególności Chinami, których położenie geograficzne sprawia, że są zarówno punktem docelowym, jak i tranzytowym. Dotychczas uniemożliwiała to przede wszystkim proponowana przez Rosjan cena, która dochodziła nawet do 400 dolarów za tysiąc metrów sześciennych, co Chiny uważały za nieakceptowalne, biorąc pod uwagę m.in. wysokie ceny transportu (wybudowanie rurociągu) [8]. O porozumieniu obydwu rządów na początku 2013 roku zadecydowały przede wszystkim ustępstwa ze strony Rosjan, ale też wspólny interes. Rosyjski w postaci podtrzymania swojej pozycji kluczowego gracza na rynkach w obliczu spadających cen i słabnącego popytu na gaz, a chiński w postaci zapewnienia długoterminowych dostaw wobec tak dynamicznego wzrostu krajowego zapotrzebowania na gaz. 
 
W szerszym kontekście, chińsko-rosyjskie porozumienie może być punktem przełomowym dla przyszłej eksploracji gazu w Arktyce, ponieważ Chiny są w stanie zapewnić to, co blokuje dotychczasowy rozwój tych złóż: zapotrzebowanie na gaz i kapitał inwestycyjny. Jak dotąd (20 marca) wiadomo jednak tylko tyle, że skoro Rosja zobowiązała się do sprzedaży 38 mld m3 gazu rocznie przez 30 lat, to musiała znacząco obniżyć proponowaną cenę. Rosjanie zgodzili się też na odstąpienie od forsowania planu wybudowania rurociągu o przepustowości 32 mld m3 gazu rocznie z Republiki Ałtaju do chińskich zachodnich prowincji, ponieważ Pekin oczekuje dostaw gazu do wschodniej części kraju (zachodnia obsługiwana jest m.in. przez gaz z Azji Centralnej) [9]. Niezwykle ważnymi elementami międzyrządowych rozmów były również dostawy gazu LNG do Chin i do Korei Płd. z rejonu Władywostoku i z płw. Jamalskiego oraz zwiększenie eksportu ropy do Chin, co uczyniłoby Państwo Środka głównym odbiorcą rosyjskiego surowca [10]. 
 
Z pozycji Polski, informacja o nowych kierunkach eksportu rosyjskiego gazu nie może być oceniana w perspektywie krótkoterminowej, ponieważ obustronna zależność od rurociągu jamalskiego jest nadal aktualna. W obliczu istniejącej infrastruktury przesyłowej i wydobywczej, spadających cen oraz mniejszego popytu na gaz, Polska bądź co bądź nadal jest ważnym partnerem dla Rosji. Porozumienie Moskwy z Pekinem oraz eksploracja nowych złóż może jednak w perspektywie długoterminowej zagrozić interesom Polski, ponieważ 10 mld (w przybliżeniu) m3 gazu kupowanych rocznie przez Polskę straci z perspektywy Rosji na znaczeniu. Tym bardziej, kiedy budowa rurociągu North Stream będzie ukończona, a South Stream rozpoczęta. Wtedy Polska nie dość, że będzie miarowo traciła swój atut, jakim jest tranzyt surowca na wschód, to nadal będzie zależna od rosyjskiego gazu, tyle że prawdopodobnie tranzytowanego przez Niemcy (via North Stream), co odwróci dzisiejszy stan rzeczy. 
 
Paweł Godlewski 
 
Tekst ukazał się w nr 10/2013 "Policy Paper" Fundacji Aleksandra Kwaśniewskiego Amicus Europae 
 
__________________________________
1. Było to jedynie 44 procent sprzedanego gazu.
2. http://www.reuters.com/article/2013/01/14/idUSWLA005WH20130114 [dostęp 17.03.13]
3. Mowa tu o oficjalnych deklaracjach Brukseli, którym często przeczy bieżąca polityka poszczególnych członków UE.
4. http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=asia-will-drive-future-demand-for-fossil-fuels [dostęp 17.03.13].
5. http://www.platts.com/RSSFeedDetailedNews/RSSFeed/NaturalGas/6353900 [dostęp 17.03.103]
6. http://minenergo.gov.ru/press/min_news/14417.html [dostęp 17.03.103]
7. http://www.oilandgaseurasia.com/news/new-government-policies-bolster-rosneft-gazprom-global-energy-balance-shifts [dostęp 17.03.103]  
8. Reakcją Rosjan na brak przełomu w negocjacjach był nawet plan budowy rurociągu do Korei Południowej, który przechodziłby przez terytorium Korei Północnej. Pomimo bilateralnych rozmów Moskwy z Phenianem i Seulem, pomysł ten był na tyle absurdalny, że nie wszedł w życie. Pokazuje to jednak, jak Rosjanom zależało na dotarciu na rynek azjatycki.
9. To ustępstwo podyktowane było tym, że pod koniec 2012 roku Rosjanie postanowili wreszcie rozpocząć eksplorację gazu w Republice Jakuckiej (północno-wschodnia Rosja). 
10. http://www.jamestown.org/single/no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=40587&tx_ttnews%5BbackPid%5D=7&cHash=f01a61e74a8710914708365f09f9f180 [dostęp 17.03.103] 
11. http://www.jamestown.org/single/no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=40587&tx_ttnews%5BbackPid%5D=7&cHash=f01a61e74a8710914708365f09f9f180 [dostęp 17.03.103]

Zobacz także:

Tagi:

Aktualna ocena artykułu: 5

Oceń artykuł:

Komentarze:

Dodaj Komentarz:

 

Reklama

Zareklamuj się u nas: reklama(at)rynekwschodni.pl

Kursy Walut

Kursy średnie (aktualizowane raz dziennie)
(2019-04-25)
UAHhrywna (Ukraina)0,1448
Wzrost0.63%
RUBrubel rosyjski0,0596
Spadek-0.17%
Kursy średnie (aktualizowane raz w tygodniu)
(2019-04-24)
AMD (100)dram (Armenia)0,7946
Wzrost1.77%
GELlari (Gruzja)1,4164
Wzrost0.96%
MDLlej Mołdawii0,2142
Wzrost1.37%
AZNmanat azerbejdżański2,2541
Wzrost1.25%
KGSsom (Kirgistan)0,0548
Wzrost1.11%
TJSsomoni (Tadżykistan)0,4056
Wzrost1.37%
UZS (100)sum (Uzbekistan)0,0453
Wzrost1.34%
KZT (100)tenge (Kazachstan)1,0090
Wzrost1.36%

Biznes na Wschodzie

 

01.05.2018

 

Podatek VAT na Ukrainie

PODATEK OD WARTOŚCI DODANEJ (VAT) – to podatek pośredni, który wchodzi w skład ceny towarów oraz realizacji usług i jest wpłacany do budżetu państwowego Ukrainy.

 
 

 

12.03.2018

 

Zmiany w prawie korporacyjnym (spółek) na Ukrainie

Ukraińskie prawo korporacyjne od kwietnia 2017 roku czekało na podpis prezydenta pod Ustawą o umowach korporacyjnych. 18 lutego 2018 roku Ustawa weszła w życie, czyli Ukraina funkcjonuje w nowej korporacyjnej rzeczywistości. Co to oznacza?

 
 
 

 

29.01.2018

 

Prywatyzacja na Ukrainie

 
 
 
  • Strona 1 z 3
  • 1
  • 2
  • 3
 

Opinie

Kazachstan

11.04.2019

 
Nursułtan i Moskwa – strategiczni sojusznicy

Nursułtan i Moskwa – strategiczni sojusznicy

Pierwszym zagranicznym kierunkiem wizyty nowego prezydenta Kazachstanu była Rosja. W dniach 3-4 marca Kasym-Żomart Tokajew i Władimir Putin spotkali się w Moskwie. Podpisano szereg porozumień m.in. dotyczących utrzymania stabilności w regionie czy współpracy wojskowo-technicznej.

 
 

Rosja

08.03.2019

 
Wpływ węgla na stosunki polsko-radzieckie tuż po wojnie

Wpływ węgla na stosunki polsko-radzieckie tuż po wojnie

Węgiel jest naszym strategicznym surowcem i trudno, żebyśmy całkowicie zrezygnowali z surowca, dzięki któremu mamy zapewnioną suwerenność energetyczną - powiedział podczas grudniowego na szczytu COP24 w Katowicach prezydent, Andrzej Duda.

 
 
 
 
 
 

Wiedza

Kazachstan

24.02.2019

 

Konflikt o wodę kluczowym problemem bezpieczeństwa energetycznego w Azji Centralnej

Azja Centralna jest regionem o dużym znaczeniu strategicznym. Decyduje o tym zarówno jej korzystne położenie geograficzne, które przez wieki stanowiło ważny element łańcucha transportowego łączącego Chiny z Bliskim Wschodem i Europą, jak również bogactwo zasobów naturalnych, w szczególności zasobów wodnych rzek Amu-darii i Syr-darii, ropy naftowej na terenie Kazachstanu, a także gazu ziemnego w Turkmenistanie. 

 
 

Rosja

29.01.2019

 

Eurazjatycki Bank Rozwoju – narzędzie ekonomicznej integracji na obszarze byłego ZSRR

Jednym z priorytetów polityki prezydenta Władimira Putina po jego dojściu do władzy na początku XXI wieku była odbudowa pozycji i prestiżu międzynarodowego Federacji Rosyjskiej po rozpadzie ZSRR i rządach Borysa Jelcyna. Naturalnym kierunkiem ofensywy międzynarodowej była reintegracja oraz odzyskanie wpływów na obszarach niegdyś wchodzących w skład państwa sowieckiego. Rosyjscy decydenci doskonale zdawali sobie sprawę, że dla powodzenia tej strategii konieczne będzie podjęcie działań nie tylko o charakterze politycznym, ale również ekonomicznym, społecznym czy kulturalnym. 

 
 
 
 
 
 

Wideo

 

Zaproszenia

 

05.04.2017

 

Dołącz do nas. Zostań redaktorem rynekwschodni.pl

Redakcja specjalistycznych oraz wchodzących na rynek mediów portali: "rynekwschodni.pl" oraz "wrosji.pl" dotyczących szeroko rozumianej tematyki wschodniej ogłasza nabór na różne interesujące stanowiska.
 
 

 

08.12.2016

 

Misje Gospodarcze do Kazachstanu w 2017 roku

Misje Gospodarcze do Kazachstanu w I połowie 2017 roku organizowane przez Polsko-Kazachstańską Izbę Handlowo-Przemysłową.

 
 

 

25.11.2016

 

Debata: Dobra zmiana. Spojrzenie z Moskwy

W dniu 6 grudnia 2016 (wtorek) w godzinach 11.00-13.30 Fundacja im. Stefana Batorego organizuje debatę „Dobra zmiana. Spojrzenie z Moskwy” (siedziba Fundacji, ul. Sapieżyńska 10a, sala konferencyjna im. Jerzego Turowicza).



 
 
 

Po godzinach

Rosja

24.03.2019

 
Polskie kino podbija świat

Polskie kino podbija świat

12. Festiwal Filmów Polskich „Wisła” od kwietnia do grudnia 2019 r. odwiedzi kilkanaście krajów: Rosję, Gruzję, Białoruś, Chorwację, Serbię, Azerbejdżan, Uzbekistan, Tadżykistan, Kazachstan, Kirgistan, Turcję, Słowację, Czechy, Islandię i Chile. Główna edycja projektu odbędzie się w dniach 23 – 30 maja br. w Moskwie. Następnie polskie filmy zagrają kina w kilkunastu rosyjskich miastach.

 
 

Tadżykistan

21.06.2018

 
Czy w Tadżykistanie i Uzbekistanie warto jest promować polskie kino? Festiwal Wisła pokazuje, że tak!

Czy w Tadżykistanie i Uzbekistanie warto jest promować polskie kino? Festiwal Wisła pokazuje, że tak!

Rozpoczyna się 6. Festiwal Filmów Polskich "Wisła" w Tadżykistanie. W dniach 21 – 24 czerwca w kinie Studia Filmowego "Tadżykfilm" w Duszanbe widzowie zobaczą dziewięć polskich produkcji.

 
 

Rosja

15.06.2018

 
W Twerze i Torżoku odbędzie się Festiwal Filmów Polskich Wisła

W Twerze i Torżoku odbędzie się Festiwal Filmów Polskich Wisła

Od 15 do 24 czerwca w Twerze odbędzie się 4. Festiwal Filmów Polskich "Wisła".

 
 

Rosja

31.05.2018

 
Ostatnia transmisja sezonu – „Coppelia” na żywo z Teatru Bolszoj

Ostatnia transmisja sezonu – „Coppelia” na żywo z Teatru Bolszoj

nazywowkinach.pl – dystrybutor transmisji i retransmisji operowych, baletowych i teatralnych do kin –zaprasza 10 czerwca (niedziela, 17:00) na transmisję HD LIVE „Coppelii” z muzyką Léo Delibesa. Spektakl będzie można obejrzeć na żywo w 20 ośrodkach w całej Polsce. Wiele kin organizuje również letnie retransmisje.

 

 
 

Rosja

26.05.2018

 
Laureaci 11. Festiwalu Filmów Polskich Wisła

Laureaci 11. Festiwalu Filmów Polskich Wisła

Jury w składzie: Przewodniczący, krytyk filmowy Wiktor Matizen, aktorka Olga Łapszyna i reżyser Michaił Segał przyznało Grand Prix w Konkursie Filmów Fabularnych 11.Wisły filmowi "Jestem mordercą" w reżyserii Macieja Pieprzycy "za mistrzowskie połączenie kryminału z dramatem socjalno-psychologicznym".

 
 
  • Strona 1 z 3
  • 1
  • 2
  • 3
 

Subskrypcja

Kanał Atom

Subskrybuj nasz kanał

Aby być na bieżąco, subskrybuj nasz kanał Atom.

 

© Copyright by rynekwschodni.pl 2011-2018

Zaloguj