Azerbejdżan

09.01.2014

Południowy Korytarz Gazowy - jaka przyszłość po wyborze TAP ?

Paweł Godlewski

19 września 2013 roku konsorcjum Shah Deniz (dalej: SD) podpisało kontrakty z szeregiem europejskich firm na dostawy gazu ziemnego z drugiego etapu wydobycia surowca ze złoża Shah Deniz. Zawarte umowy będą możliwe do zrealizowania po wybudowaniu Rurociągu Transadriatyckiego (TAP – Trans-Adriatic Pipeline), który konsorcjum SD wybrało w czerwcu 2013 roku jako pierwsze połączenie gazowe w ramach tzw. Południowego Korytarza Gazowego, tym samym odrzucając propozycję Nabucco West.

"Jesteśmy zachwyceni tym, że lata negocjacji z europejskimi koncernami zakończyły się powodzeniem. Te porozumienia oznaczają największą sprzedaż gazu w historii Azerbejdżanu’’. Tymi słowami skwitował podpisanie kontraktów Rovang Abdullayev, prezydent azerskiego państwowego koncernu SOCAR, udziałowca w konsorcjum SD. Umowy na 25 lat podpisały niemiecki E.ON Ruhrgaz (1,6 mld m3 gazu rocznie), hiszpański Gas Natural Fenosa (mld m3rocznie), grecki DEPA (mld m3 rocznie) bułgarski Bulgargaz (mld m3 rocznie) oraz włoski Hera Trading (300 mln m3 rocznie). Informacje dotyczące wolumenu, jaki dostaną Shell Energy Europe, szwajcarski Axpo Holding i włoski ENEL nie zostały ujawnione. Do wiadomości publicznej nie podano również cen azerskiego gazu. Wiadomo jedynie, że będą zawierać klauzulę take-or-pay (bierz albo płać) i tylko w nieznacznym stopniu będą bazować na bliżej nieokreślonych cenach spotowych.

Drugi etap eksploracji złoża Shah Deniz pozwoli na wydobycie 16 mld m3 gazu rocznie. Od 2019 roku 10 mld m3 rocznie otrzymają wspomniane firmy, a już rok wcześniej pierwszą z corocznych dostaw 6 mld m3 otrzyma turecki koncern państwowy BOTAS. Taka różnica czasowa wynika z harmonogramu prac nad mającym przechodzić przez terytorium tureckie rurociągiem TANAP (Rurociąg Transanatolijski, ukończenie budowy w 2018 roku) oraz startującym z granicy turecko-greckiej połączeniem TAP (2019 rok). Rurociąg Transadriatycki i TANAP będą pierwszym w historii połączeniem, które pozwoli na odebranie bezpośrednio przesyłanego gazu ziemnego z rejonu Morza Kaspijskiego do Unii Europejskiej w ramach unijnej strategii Południowego Korytarza Gazowego. Wbrew optymistycznym zapowiedziom polityków oraz wbrew pierwotnej idei korytarza, rurociąg TAP nie może być jednak traktowany w tym momencie jako projekt przełomowy, który rzeczywiście pozwoli na znaczną dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do newralgicznych regionów Unii Europejskiej. Ograniczona przepustowość rurociągu, lista krajów do których dotrze gaz i lista firm, które uzyskały kontrakty na zakup surowca wskazują na to, że po pierwsze TAP będzie miał ograniczony zasięg i po drugie, że w decyzji o wyborze Rurociągu Transadriatyckiego zadecydowała bieżąca kalkulacja biznesowa eksportera (Azerbejdżan i konsorcjum SD), a nie pobudki polityczne importera (UE). 

Od początku XXI wieku Unia Europejska i Stany Zjednoczone, które aktywnie wspierały kraje w rejonie Morza Kaspijskiego w budowie niezależnych od Rosji rurociągów w kierunku zachodnim (vide rurociąg Baku-Tbilisi-Ceyhan), za strategiczny uznawały projekt rurociągu Nabucco. Pogorszająca się sytuacja gospodarcza w UE oraz zmiana perspektywy USA (drastyczny wzrost wydobycia gazu ziemnego i ropy naftowej oraz przesunięcie punktu ciężkości polityki zagranicznej w stronę Azji) sprawiły, że projekt Nabucco został nie tylko pozbawiony twardego zaplecza politycznego, ale też ograniczony pod względem mocy przesyłowych (z 30 do 10 mld m3 rocznie) i zasięgu (zrezygnowanie z nitki biegnącej przez Turcję). Sytuację wykorzystało konsorcjum oferujące połączenie gazowe dochodzące nie do Austrii, jak w przypadku Nabucco West („zmodyfikowane Nabucco”), ale do Włoch przez Grecję i Albanię. W 2012 roku propozycja budowy Rurociągu Transadriatyckiego zyskała oficjalne poparcie ze strony UE i USA. Rok później konsorcjum SD ostatecznie odrzuciło ofertę Nabucco i wybrało rurociąg TAP. W procesie składania propozycji dla konsorcjum SD rurociąg TAP zaoferował korzystniejsze warunki przesyłu gazu pod względem ekonomicznym. Po pierwsze uzyskał stuprocentowe wyłączenie z unijnej zasady dostępu strony trzeciej (Third Party Access – TPA), podczas kiedy Nabucco West uzyskało pięćdziesięcioprocentowe wyłączenie mocy przesyłowych. Po drugie konsorcjum TAP zaoferowało SD o 50 eurocentów niższą opłatę (3,85 euro za 100 km) [1] za transport gazu azerskiego, niż zaproponowało Nabucco [2]. To oznaczało, że konsorcjum SD płaciłoby nie tylko więcej za przesyłany gaz, ale mogłoby przesyłać go o połowę mniej. Rachunek ekonomiczny zdecydowanie przemawiał w tym przypadku za TAP. Z punktu widzenia eksportera przy wyborze brano również takie wyznaczniki jak bezpieczeństwo zapotrzebowania i wysokość cen gazu w krajach docelowych, a te dwa nie świadczą o oczywistej przewadze TAP. 

Według rocznika statystycznego BP, w 2012 roku zapotrzebowanie na surowiec w krajach, do których miał dochodzić gaz z Nabucco West, przedstawiało się następująco: Bułgaria zużyła 2,7 mld m3, Rumunia 13,5 mld m3, Węgry 9,7 mld m3 a Austria 9 mld m3 [3]. Patrząc na te dane oczywiste było, że bardziej atrakcyjne są kraje docelowe TAP, bo w samych Włoszech zużyto w tym czasie 68,7 mld m3 gazu, czyli więcej niż w powyższych czterech krajach łącznie. Grecja zużyła 4,2 mld m3, a Albania zużyła go w śladowych ilościach. Z drugiej strony, jeżeli weźmie się pod uwagę strukturę zapotrzebowania i zaopatrzenia w gaz we Włoszech, kraju do którego ma docierać TAP, trudno zrozumieć SD, bo na włoskim rynku można zaobserwować nadmierną podaż surowca. W 2012 roku zdolności importowe wyniosły 120,5 mld m3 gazu, co przewyższało zapotrzebowanie o prawie połowę [4]. Z powodu trwającego kryzysu politycznego i gospodarczego również grecki rynek gazowy nie gwarantuje atrakcyjnych warunków dla eksportera, nie wspominając o niemal w ogóle niezgazyfikowanej Albanii. 

Za wyborem TAP nieco bardziej przemawiał drugi wyznacznik, jakim kierowało się konsorcjum SD, czyli ceny w poszczególnych krajach [5]. Ale i tutaj nie można zauważyć drastycznej przewagi TAP nad Nabucco West. W 2012 roku grecki operator DEFSA płacił Gazpromowi ok. 470 dolarów za 1000 m3 gazu, przy imporcie 2,3 mld m3 surowca rocznie. Ta cena była o ok. 20 procent wyższa od tych, które płacą Rosjanom kraje w Europie Zachodniej. We wrześniu 2013 roku DEFSA wystąpiła do Gazpromu o 20 procentową zniżkę zarzucając, że rosyjska firma traktuje Grecję jak rynki w Europie Środkowej i Wschodniej (wysokie ceny) [6]. Włochy również uplasowały się wśród krajów, które płaciły w 2012 roku za rosyjski gaz powyżej średniej, stawka wyniosła 440 dolarów za 1000 m3. W czerwcu 2013 roku włoski koncern Eni wynegocjował w Gazpromie już trzecią zniżkę od 2008 roku, tym razem o 6 procent (ok. 24 dolary), co miało zmniejszyć opłatę do ok. 410 dolarów za 1000 m3 [7]. Wśród krajów, przez które miał przebiegać rurociąg Nabucco West jedynie Austria (397 dolarów) i Węgry (390 dolarów) płaciły w 2012 roku za 1000 m3 rosyjskiego gazu mniej niż 400 dolarów. Opłata w Rumunii wynosiła 431 dolarów, a w Bułgarii aż 501 dolarów za 1000 m3 surowca [8]. Ponieważ spodziewana w 2013 roku zniżka jedynie w Bułgarii miała osiągnąć ponad 20 procent ceny, można uznać, że ceny za gaz w krajach docelowych Nabucco West nie były rażąco niższe od tych, gdzie ma docierać TAP, nawet biorąc po uwagę obniżki w drugiej grupie. Ta kwestia zyskuje na znaczeniu, ponieważ nieoficjalne dane mówiły, że zadowalająca Azerów cena w krajach docelowych to ok. 350-400 dolarów za tysiąc m3 surowca [9]. 

Gdyby konsorcjum Shah Deniz kierowało się bezpieczeństwem energetycznym w krajach docelowych, czyli de facto przyczyną powstania Południowego Korytarza Gazowego, to rurociąg Nabucco West miałby zdecydowaną przewagę. Grecja i zwłaszcza Włochy mają bardzo korzystne położenie geograficzne, które pozwoliło im na znaczne (przynajmniej z perspektywy sytuacji Europy Środkowej i Południowo Wschodniej) zdywersyfikowanie kierunków dostaw gazu. Włochy są trzecim największym rynkiem gazu w UE po Niemczech i Wielkiej Brytanii, ale ich własna produkcja to jedynie 8 mld mrocznie. Dlatego aż 90 procent zapotrzebowania na gaz pochodzi z importu. Dostawy pochodzą z rurociągów TENP i Transitgas (przepustowość 21,5 mld m3 rocznie/w 2012 roku dostawy 9 mld m3; gaz z Holandii i Norwegii), rurociągu TAG (39/23,9; Rosja), Transmed/Enrico Mattei (36,1/20,6; Algieria), rurociągu Greenstream (11,5/6,5; Libia) oraz terminali LNG Panigaglia (1,1/3,3; różni dostawcy) i Rovigo (8,4/6,2; różni dostawcy).10 Głównymi dostawcami gazu są Algieria (29 procent), Rosja (31 procent), Libia (9 procent), Holandia i Norwegia (12 procent) oraz Katar (8 procent) [11]. 

Grecja jest o wiele mniejszym rynkiem i importuje 100 procent zapotrzebowania na gaz, co jest również (chociaż w mniejszym stopniu) rekompensowane przez korzystne położenie geograficzne, które wpływa na stosunkowo wysoki poziom dywersyfikacji. Gros dostaw gazu pochodzi z połączeń rurociągowych (głównie Rosja, w mniejszym stopniu Azerbejdżan) oraz z terminala LNG Revithousa (gaz głównie z Algierii i z Kataru). Te dwa kraje są więc w o wiele korzystniejszej sytuacji, niż kraje docelowe dla Nabucco West, bo Węgry, Rumunia i zwłaszcza Bułgaria zależne są od jednego dostawcy. 

Jeżeli wziąć pod uwagę, że strategia Południowego Korytarza Gazowego ma za zadanie zdywersyfikować źródła dostaw gazu ziemnego, to zasadne jest pytanie czy te kryteria spełnia rurociąg z gazem z rzeczywiście nowego źródła, ale mającego zaopatrzyć dosyć bezpieczne rynki, pozostawiając kraje Środkowej i Południowo-Wschodniej UE w dotychczasowej sytuacji. Taki rozwój sytuacji jest pochodną pasywnej polityki Unii Europejskiej. Niezdolność państw UE do zmobilizowania finansowego i politycznego wsparcia Nabucco doprowadziła do tego, że o wyborze pierwszego połączenia Południowego Korytarza Gazowego zadecydowały kalkulacje Azerbejdżanu i konsorcjum SD. Samo konsorcjum zarządzające sztandarowym projektem UE – Nabucco – przez dekadę nie mogło ugruntować swojej pozycji i w decydującym momencie uzyskało w Brukseli gorsze warunki komercyjne, niż zaproponowany niemal w ostatniej chwili rurociąg TAP. W ten sposób inicjatywa w strategii Południowego Korytarza Gazowego przeszła z rąk importera w ręce eksportera. 

Pierwsze dostawy gazu w ramach Południowego Korytarza Gazowego będą pochodziły z Azerbejdżanu. Z pola gazowego Shah Deniz do Turcji surowiec będzie transportowany przez istniejący rurociąg South Caucasus Pipepeline (przepustowość będzie zwiększona z 7 do 23 mld m3 rocznie). Z Turcji do granic UE gaz będzie dostarczony przez TANAP, a w UE rozprowadzany przez TAP. W trzech rurociągach głównymi udziałowcami są członkowie konsorcjum Shah Deniz. W kluczowym rurociągu TANAP, który „wyrośnie” w miejsce Nabucco, aż 80 proc. udziałów ma azerski SOCAR. Rurociągi TAP i TANAP mogą jeszcze zyskać na znaczeniu, jeżeli konsorcja zarządzające zdecydują się na rozbudowę przepustowości nawet do odpowiednio 20 i 60 mld m3 gazu rocznie. Będzie to zależało od warunków ekonomicznych oraz dostępności surowca i polityki innych eksporterów. Sam Azerbejdżan ma dosyć ograniczony potencjał, dlatego decydujące znaczenie będzie miał rozwój sytuacji polityczno-ekonomicznej w Iranie, Iraku, Turkmenistanie oraz na Cyprze i w Izraelu. Na terenie UE zasięg rurociągu TAP może być rozszerzony dzięki budowie Rurociągu Jońsko-Adriatyckiego (Chorwacja, Czarnogóra, Bośnia-Hercegowina, przepustowość 5 mld m3 rocznie) i połączeniu Bułgaria-Grecja (3-5 mld m3). Obydwa przedsięwzięcia również będą zależeć od różnych polityczno-ekonomicznych uwarunkowań oraz dostępności surowca. Spośród nowych kierunków dostaw jedynie surowiec z Cypru oraz Izraela może być transportowany niezależnie od powyższych trzech połączeń (SCP, TANAP i TAP) za pomocą rurociągu bądź w postaci gazu skroplonego (decyzji jeszcze nie podjęto). Gaz wydobywany w innych państwach regionu Bliskiego Wschodu i basenu Morza Kaspijskiego będzie musiał korzystać z infrastruktury opanowanej przez Azerów i konsorcjum SD. Podobna sytuacja istnieje np. w Europie Środkowej, gdzie udziały w rurociągach ma, eksporter czyli Rosja. 

Można śmiało stwierdzić, że największym wygranym w tej grze jest nie tyle całe konsorcjum Shah Deniz, ile sam Azerbejdżan, którego strategię wdraża państwowy SOCAR. W dosyć krótkim okresie SOCAR wyrósł z firmy lokalnej na koncern międzynarodowy, który będzie decydował o eksporcie gazu do UE. Co więcej, SOCAR powoli wchodzi w europejski sektor downstream (m.in. przez zakup greckiego DESFA), co w przyszłości może tej firmie umożliwić kontrolę całego procesu sprzedaży gazu czy ropy, od wydobycia przez tranzyt po dystrybucję. Trzeba zauważyć, że Azerbejdżan nie może być w tej chwili traktowany jako potencjalna przeciwwaga dla rosyjskiego monopolu dostaw gazu do Unii Europejskiej. 

Baku prawdopodobnie nie dąży do bezpośredniej konfrontacji z Gazpromem, ale raczej szuka nisz na europejskim rynku, które wypełni swoim surowcem. Świadczy o tym odrzucenie Nabucco. Walka o klientów europejskich z Moskwą mogłaby zresztą doprowadzić do obniżek cen gazu, co nie jest w interesie obydwu stron, które aktywnie współpracują w sektorze energetycznym [12]. Głównym wyznacznikiem Azerów będzie więc kalkulacja ekonomiczna. Świadczy o tym podejście do kierunków dostaw za pomocą rurociągu TAP. Baku i konsorcjum SD zdają sobie sprawę z ograniczonego potencjału rynków we Włoszech czy w Grecji, dlatego Włochy mogą stać się nie tyle punktem docelowym, ale punktem tranzytowym [13]. Rozwinięta siatka połączeń gazowych może umożliwić transport azerskiego gazu na lukratywne rynki Europy Zachodniej, co m.in. potwierdza szeroka lista firm, które otrzymały kontrakty oraz dołączenie do konsorcjum TAP belgijskiej firmy Fluxys, która zarządza rurociągami m.in. w Belgii i Niemczech oraz terminalem LNG w Zeebrugge, będącym jednocześnie hubem gazowym. 

 

________________________________________
1 http://www.eurasianet.org/node/67277 [dostęp 5.11.2013] 
2 Co więcej, rurociąg Nabucco West miał być o 459 km dłuższy od TAP, co jeszcze bardziej działało na niekorzyść ekonomiczną tego pierwszego z perspektywy SD. 
3 http://www.bp.com/content/dam/bp/pdf/statistical-review/statistical_review_of_world_energy_2013.pdf [dostęp 5.11.2013] 
4 Co ciekawe, Włosi zmagają się z niedoborami dostaw gazu w czasie mocno ujemnych temperatur do gospodarstw domowych i zakładów ciepłowniczych z powodu ograniczonych zdolności magazynowania surowca (15,6 mld m3, z czego 5,1 mld m3 zarezerwowane jest do użycia w sytuacjach wyjątkowych). 
5 Informacje bazują na nieoficjalnych danych jakie podała do wiadomości publicznej rosyjska Izwiestia. 
6 http://www.euractiv.com/energy/greece-asks-gazprom-lo-lower-pri-news-530319 [dostęp 5.11.2013] 
7 http://www.reuters.com/article/2012/03/02/gazprom-eni-citi-idUSL5E8E20NY20120302 [dostęp 5.11.2013]
8 http://rbth.co.uk/multimedia/infographics/2013/02/08/a_map_of_prices_of_gazprom_in_europe_22639.html [dostęp 5.11.2013] 
9 http://www.news.az/articles/economy/80580 [dostęp 5.11.2013] 
10 http://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2013/06/NG-76.pdf [dostęp 5.11.2013] 
11 Ibidem. 
12 W tym sensie nie wiadomo, czy Azerbejdżan dopuści na rynki gaz z Turkmenistanu, który również mógłby doprowadzić do spadków cen. Ale nawet dopuszczenie turkmeńskiego surowca sprawi, że Azerowie osiągną jeszcze mocniejszą pozycję w jego przesyle. 
13 Jest to również oficjalna strategia Włoch.

Paweł Godlewski

Tekst ukazał się w nr 23/2013 "Biuletynu OPINIE" Fundacji Aleksandra Kwaśniewskiego Amicus Europae  .

 
 

Zobacz także:

Tagi:

Artykuł nie został jeszcze oceniony.

Oceń artykuł:

Komentarze:

Dodaj Komentarz:

 

Reklama

Zareklamuj się u nas: reklama(at)rynekwschodni.pl

Kursy Walut

Kursy średnie (aktualizowane raz dziennie)
(2017-11-23)
UAHhrywna (Ukraina)0,1324
Spadek-1.49%
RUBrubel rosyjski0,0609
Spadek0%
Kursy średnie (aktualizowane raz w tygodniu)
(2017-11-22)
AMD (100)dram (Armenia)0,7397
Wzrost0.57%
GELlari (Gruzja)1,3201
Spadek-0.68%
MDLlej Mołdawii0,2060
Wzrost1.28%
AZNmanat azerbejdżański2,1102
Spadek-0.13%
KGSsom (Kirgistan)0,0514
Spadek-0.19%
TJSsomoni (Tadżykistan)0,4070
Wzrost0.05%
UZS (100)sum (Uzbekistan)0,0444
Spadek-0.22%
KZT (100)tenge (Kazachstan)1,0854
Wzrost0.64%

Biznes na Wschodzie

 

21.11.2017

 

Zmiany e-podpisu umożliwią firmom startowanie w przetargach publicznych na Ukrainie

W dniu 06.11.2017 r. Prezydent Ukrainy ostatecznie podpisał ustawę „O elektronicznych usługach powierniczych", która ma na celu zreformowanie ram prawnych w sferze podpisu elektronicznego poprzez wdrożenie ustawodawstwa Unii Europejskiej. Uchwalenie tej ustawy znacznie uprości dostęp do uczestnictwa w ukraińskich przetargach dla firm nierezydentów.

 
 

 

20.11.2017

 

Forma prawna przedsiębiorstwa na Ukrainie

Jak wszystko w naszym życiu musi mieć swój początek, tak również biznes powinien rozpocząć się od wyboru formy prawnej przedsiębiorstwa.

 
 
 
 
 
  • Strona 1 z 2
  • 1
  • 2
 

Opinie

Białoruś

18.03.2017

 

Białoruś znowu lawiruje

Eksperci ostrzegają. Kondycja białoruskiej gospodarki jest w fatalnym stanie. Podstawowe wskaźniki białoruskiej gospodarki w 2016 roku pokazały wyraźnie, że władzom Białorusi nie udało się odwrócić negatywnych tendencji zapoczątkowanych w 2015 roku. Co więcej, eskalacja napięcia na linii Mińsk-Moskwa, jesienią ubiegłego roku, każe przypuszczać, że kryzys gospodarczy będzie trwał i w tym roku. 

 
 

Rosja

16.03.2017

 

Wpływ rosyjskich sankcji na polski sektor rolno-spożywczy

Wprowadzone przez Rosję w 2014 r. ograniczenia na wwóz produktów rolniczych i żywności z UE w założeniu były nie tylko rewanżem za europejskie sankcje, ale również próbą podniesienia politycznych kosztów ich nałożenia poprzez uderzenie we wpływową grupę interesu. Polska miała być jedną z głównych ofiar kontr-sankcji. Utrata ważnego rynku zbytu miała wywołać na tyle poważne straty, aby skłonić polskich, rolników, sadowników i hodowców do nacisku na elity polityczne stojące w obliczu wyborów samorządowych (listopad 2014) prezydenckich (maj 2015) i parlamentarnych (październik 2015). 

 
 
 
 
 
 

Wiedza

Ukraina

26.05.2014

 

Raport: Ukraińscy oligarchowie

Mimo, że robią wielkie interesy zajmują się również polityką. Tworzą partie, kreują rządy, obejmują urząd prezydenta. Świat ukraińskiej polityki liczy się z ich decyzjami. Są przykładem tego, że na Ukrainie wielki biznes jest związany z wielką polityką. Zapraszamy do lektury kolejnego (drugiego) już raportu portalu rynekwschodni.pl poświęconego tym razem ukraińskim oligarchom.

 

 
 

Ukraina

04.05.2014

 

System podatkowy Ukrainy cz.2

 

Podatek akcyzowy

Podatek akcyzowy jest ogólnopaństwowym podatkiem pośrednim, pobieranym z tytułu wytworzenia lub importu pewnych rodzajów towarów konsumpcyjnych. Zgodnie z kryterium podmiotowym płatników tego podatku można najogólniej podzielić na trzy grupy: osoby prawne (rezydenci i nierezydenci), podmioty gospodarcze, które nie mają statusu osoby prawnej oraz osoby fizyczne (prowadzące i nieprowadzące działalności gospodarczej). 

 
 
 
 
 
 

Wideo

 

Zaproszenia

 

22.11.2017

 

Seminarium: Zamówienia publiczne na Ukrainie w zasięgu polskich firm

Ze względu na zwiększające się zainteresowanie polskich firm ukraińskimi przetargami publicznymi kancelaria prawna PLP Law Group wspólnie z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości oraz przy wsparciu Ministerstwa Rozwoju, Wydziału Promocji, Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Kijowie (WPHI) oraz Polsko-Ukraińskiej Izby Gospodarczej (PUIG).

 
 

 

13.11.2017

 
Bolshoi Ballet Live Sezon 2017–18

Bolshoi Ballet Live Sezon 2017–18

Przez ponad dwa wieki istnienia zespół baletowy moskiewskiego Teatru Bolszoj (Państwowego Akademickiego Wielkiego Teatru Rosji) wyrobił sobie markę nie tylko wśród wielbicieli sztuki tańca. Widzowie na całym świecie wiedzą, że Bolszoj oznacza najwyższą jakość, mistrzostwo techniczne i niespotykane piękno baletu i opery. 

 
 

 

27.10.2017

 
Chór Alexandrowa – największe  rosyjskie wydarzenie muzyczne w Polsce!

Chór Alexandrowa – największe rosyjskie wydarzenie muzyczne w Polsce!

Już w listopadzie 2017 r. rusza polska trasa koncertowa światowej sławy „Chóru Alexandrowa”. Tournée rozpocznie się 21 listopada w Częstochowie, następnie zespół wystąpi w Zabrzu, Warszawie, Toruniu, Olsztynie oraz w Białymstoku. 

 
 
 

Subskrypcja

Kanał Atom

Subskrybuj nasz kanał

Aby być na bieżąco, subskrybuj nasz kanał Atom.

 

© Copyright by rynekwschodni.pl 2011-2017

Zaloguj