Rosja

30.07.2013

Czy mamy do czynienia z Russia energy pivot to Asia?

Piotr Rapkowski, Instytut Kościuszki

Długo toczy się już światowa dyskusja o potencjalnych skutkach płynących dla Europy z amerykańskiego pivot to Asia dokonywanego przez Baracka Obamę. Tymczasem ostatnie półrocze, a w szczególności minione dwa miesiące są dowodem na to, że nie tylko USA ale również najgroźniejszy rywal z czasów „żelaznej kurtyny” zdecydował się scedować interesy polityczne na Daleki Wschód.

Jako że Rosja nie kryje się z tym i od lat przyzwyczajała, iż jej interes ekonomiczno - polityczny realizowany jest za pomocą surowców energetycznych, możemy prognozować, że mamy do czynienia z próbą energy pivot to Asia w wykonaniu FR. Pytanie brzmi, czy dzieje się tak w celu wywarcia presji na rynki Europy Zachodniej, czy też faktycznie mamy do czynienia z chłodną kalkulacją ekonomiczną?

Zeszły rok, po raz pierwszy od ponad ćwierćwiecza przyniósł ogólny spadek sprzedaży LNG na rynku światowym. Nie działo się tak jednak wszędzie. Rok 2012 to wyraźny wzrost eksportu gazu skroplonego do Azji, gdzie trafiło aż 71 proc. światowej produkcji, co równało się 209,68 mld metrów sześc. gazu. Tymczasem do Europy popłynęło o 27 proc. LNG mniej (łączne zakupy wyniosły 60,22 mld metrów sześc.). O ile trudno przewidywać, na ile jest to stała tendencja zniżkowa w Europie (np. w kontekście Transatlantyckiego Partnerstwa Handlowo Inwestycyjnego (TTIP) i możliwych transportów LNG z USA na Stary Kontynent, czy też pojawiania się nowych graczy na rynku LNG – Australia), o tyle jednak prognozy zgodnie potwierdzają, że to Azja będzie stanowiła największy rynek zapotrzebowania na LNG przez długie lata i to tam otwiera się dziś pole do rywalizacji także dla Rosjan.
 
Po analizie poszczególnych planów inwestycyjnych rosyjskich przedsiębiorstw stwierdzić można, że Kreml wykorzystując swoje - jak się ostatnio okazało - wciąż pokaźne, odkrywane stopniowo zasoby nie zamierza bezradnie obserwować jak Amerykanie w przeciągu kilku lat zaczną odbierać im dotychczasowe rynki europejskie. Rosja za sprawą „surowcowego wschodniego otwarcia” chce nie tylko czynnie włączyć się w walkę o pieniądze płynące z rozwijających się rynków Azji, ale także dzięki nowym, alternatywnym rynkom zbytu, zyskać pole oddziaływania na swego obecnego największego klienta – Europę.
 
Apetyt i pomysł na zyski z Russia energy pivot to Asia mają wszystkie liczące się rosyjskie firmy, przez co wątek ten wkomponowuje się również w wewnętrzną walkę o „detronizację” monopolisty – Gazpromu, która łączy interesy Rosnieftu i Novateku. Wartość i ich pozycja stale rośnie i niebawem może przyczynić się do bezprecedensowej jak na warunki i historię FR, określmy to „liberalizacji rynku energetycznego” (temat ze względu na swoją złożoność wymaga szerokiego, oddzielnego omówienia).
 
Abstrahując od wewnętrznych sporów w rosyjskiej energetyce, dla sprawdzenia wiarygodności rosyjskich ambicji azjatyckich, warto przypomnieć kilka realizowanych projektów, dzięki którym z wielkim prawdopodobieństwem wskażemy także obszar jaki ma odegrać, bądź już odgrywa rolę kluczową dla rosyjskiej strategii dalekowschodniej.
 
Wśród ważnych dla FR śmiało wymienić możemy projekt - Jamał LNG uznany przez Moskwę na początku tego roku za wpisujący się w interesy narodowe FR, dodajmy że prezydent Władimir Putin podczas konferencji 21 czerwca, zapowiedział że „Jamał LNG ma pełne poparcie Kremla”. Projekt od początku wzbudzał potencjalne zainteresowanie odbiorców z Azji, a pod koniec lutego 2013 r. media poinformowały, że partycypacją w przedsięwzięciu poważnie zainteresowali się Chińczycy. Novatek posiada 80 procent udziałów w projekcie, pozostałe 20 należy do francuskiego Totala. Wg zapowiedzi, rozpoczęcie dostaw specjalnymi tankowcami dostosowanymi do warunków arktycznych może rozpocząć się jeszcze w 2016 r.
 
"Jeśli nie będziemy sprzedawać im (red. Azjatom) surowców, zrobi to ktoś inny." -  powiedział cytowany w zeszłym tygodniu przez New York Times, Michaił Lozovoi - rzecznik Novateka. Wypowiedź w tym tonie można interpretować zarówno w kontekście groźby zalania azjatyckiego rynku LNG przez podmiot zagraniczny np. Katarczyków, ale też w odniesieniu do walki o długofalowe interesy firmy. Novatek i Rosnieft mogą być na tyle zdeterminowane do osiągnięcia swych celów wewnętrznych (jednym z nich jest zniesienie monopolu eksportowego LNG jaki posiada Gazprom - co wydaje się, jest już na wyciągnięcie ręki i służyć mają temu w głównej mierze „arktyczne projekty LNG”), aby zaryzykować prace na Arktyce i wybór ryzykownych szlaków transportowych.
 
To właśnie potencjalne problemy przesyłowe do Azji, od początku były przedmiotem krytyki pod adresem Novateku (ewentualny wysoki koszt transportu rosyjskiego LNG wpłynąłby na podwyższenie jego ceny). Okazuje się jednak, że i tu opracowana została strategia argumentacyjna. Novatek jako najbardziej prawdopodobny szlak przepływu tankowców wskazuje tzw. trasę północną. Innowacja w argumentacji, polega w dużej mierze na tym, że przedstawiony biznes plan wskazuje na szybki wzrost opłacalności szlaku ze względu na tempo topnienia Arktyki na przestrzeni lat, od kiedy została ona oddana do użytku. Zmiany u rosyjskich wybrzeży postępują znacznie szybciej niż ma to miejsce chociażby w przypadku Kanady, przez co otwierają się potencjalne szanse na dalsze odkrywanie i zagospodarowywanie terenów. Problem pojawia się w okresie zimowym, kiedy trasa północna może być o wiele bardziej nieprzewidywalna, tu pojawia się pomysł negocjacji umów swapowych. Katar wywiąże się z zobowiązań Novateku w Azji, a ten w zamian dostarczyłby paliwo do katarskich odbiorców w Europie. Wizja, jak widać optymistyczna.
 
Kolejną wiadomością, w większym stopniu uwiarygodniającą wschodnie plany rosyjskiego sektora energetycznego, jest podpisany w czerwcu przez Rosnieft, kontrakt na dostawy ropy naftowej do Chin opiewający na 270 mld USD. Umowa, ma być wypełniana w dużej mierze ze złóż surowców jakie kryje Arktyka. Firma planuje w najbliższym czasie rozpoczęcie prac na obszarze w sumie 20 działek usytuowanych u wybrzeży Morza Ochockiego, Czukockiego i Morza Łaptiewów. Rosjanie współpracować będą m.in. z Exxon Mobil, Statoil i co ważne podkreślenia, japońskim Inpex (Japonia jest największym importerem LNG).
 
Wydaje się, że szczególny wymiar w kontekście przyszłych planów eksportowych z terenów Arktyki ma partnerstwo jakie Rosnieft uskutecznia z Exxon Mobil. Wg zapewnień, dzięki joint venture obiecująco rozwija się współpraca na Morzu Karskim. Nawet jeśli nie wierzyć tym zapewnieniom, to w zeszłym miesiącu firmy postanowiły o rozszerzeniu do siedmiu, liczby nowych bloków poszukiwawczych na terenie Arktyki. Ważne jest też, nieco przemilczane, podpisane 12.06.2013 r. z wielką pompą w Waszyngtonie porozumienie o utworzeniu ARC (Arctic Research Center) Centrum Badań Arktycznych z myślą o przyszłych badaniach „w najbliższym okresie ze szczególnym naciskiem na Morze Karskie."  Dziewięć dni później ogłoszone zostało osiągnięcie kilku etapów wskazanych podczas podpisywania umowy o strategicznej współpracy z 2011 r. oraz wskazanie kolejnych planów. Jednym z nich jest decyzja o przejściu do następnej części planowania rozwoju LNG na rosyjskim Dalekim Wschodzie i rozpoczęcie jego eksportu, gdzie? – można się już łatwo domyśleć.
 
Kilka wymienionych powyżej faktów pozwala przede wszystkim stwierdzić, że chętnych do zarobienia na eksporcie LNG do Azji będzie wielu. Miejsce kluczowych rozgrywających chcą zająć coraz ambitniejsze podmioty z Rosji jak Rosnieft czy Novatek, licząc na (do niedawna niedostępne) surowce arktyczne. Pytania, na które brak odpowiedzi, to przyszła ścieżka energetyczna jaką wybierze Europa i efekt zderzenia rosyjskich planów z rzeczywistością. Nie wiadomo, na ile Rosjanie przygotowani są na konfrontację z rosnącym potencjałem energetycznym Australii, Chin ale przede wszystkim USA. Biorąc pod uwagę, że gospodarka, więc i inwestycje FR uzależnione są od sukcesu eksportowego surowców, skala ryzyka inwestycyjnego jakie zamierzają podjąć na terenach arktycznych jest olbrzymia. Jeśli drogie projekty okażą się klapą, gospodarkę naszych sąsiadów może czekać nieodwracalna zapaść i kres tego specyficznego petrostate.  
 
Polska z kolei powinna podjąć starania, aby skomponować optymalny, „bezpieczny” dla naszej gospodarki mix energetyczny, w którym jak już wiemy, LNG odgrywać będzie rolę ważną. Tak samo istotny będzie też kierunek z jakiego przypłyną i ceny dostaw, oby w perspektywie długoterminowej były to korzyści dywersyfikacyjne płynące np. z TTIP.
 
Tekst jest komentarzem Piotra Rapkowskiego, analityka rynku energetycznego Instytutu Kościuszki.
 
 

Zobacz także:

Tagi:

Aktualna ocena artykułu: 5

Oceń artykuł:

Komentarze:

Dodaj Komentarz:

 

Reklama

Zareklamuj się u nas: reklama(at)rynekwschodni.pl

Kursy Walut

Kursy średnie (aktualizowane raz dziennie)
(2017-07-21)
UAHhrywna (Ukraina)0,1402
Spadek-0.71%
RUBrubel rosyjski0,0616
Spadek-0.48%
Kursy średnie (aktualizowane raz w tygodniu)
(2017-07-19)
AMD (100)dram (Armenia)0,7593
Spadek-2.32%
GELlari (Gruzja)1,5210
Spadek-1.84%
MDLlej Mołdawii0,2016
Spadek-1.42%
AZNmanat azerbejdżański2,1455
Spadek-2.41%
KGSsom (Kirgistan)0,0527
Spadek-1.5%
TJSsomoni (Tadżykistan)0,4142
Spadek-1.5%
UZS (100)sum (Uzbekistan)0,0903
Spadek-2.17%
KZT (100)tenge (Kazachstan)1,1191
Spadek-0.89%

O biznesie na Wschodzie

 

16.05.2016

 

Obecność przedsiębiorstwa w Internecie

Problem z wykorzystaniem Internetu w prowadzeniu biznesu w Kazachstanie jest taki, że z jednej strony wzrasta udział usług e-commerce, szczególnie w sektorze bankowym i spożywczym, organizowane są konkursy na nowe aplikacje itd.. 

 
 

 

10.05.2016

 

Jak widzą przedsiębiorstwa tak Polskę malują

Wizerunek przedsiębiorstw za wschodnią (i nie tylko) granicą nie jest jedynym i decydującym czynnikiem wpływającym na postrzeganie Polski. W celu całościowego zbadania odbioru państwa należałoby zbadać m.in. stereotypy, przeprowadzić badania wizerunkowe wśród społeczeństwa, uwzględnić czynniki takie jak dyplomacja publiczna oraz sposób prowadzenia polityki wewnętrznej i zagranicznej, wydarzenia kulturalne, atrakcyjność turystyki i dziedzictwa kulturowego oraz kapitał ludzki(Anholt, Olins).

 
 
 

 

25.04.2016

 

Targi wciąż w modzie

 
 
 

Opinie

Białoruś

18.03.2017

 

Białoruś znowu lawiruje

Eksperci ostrzegają. Kondycja białoruskiej gospodarki jest w fatalnym stanie. Podstawowe wskaźniki białoruskiej gospodarki w 2016 roku pokazały wyraźnie, że władzom Białorusi nie udało się odwrócić negatywnych tendencji zapoczątkowanych w 2015 roku. Co więcej, eskalacja napięcia na linii Mińsk-Moskwa, jesienią ubiegłego roku, każe przypuszczać, że kryzys gospodarczy będzie trwał i w tym roku. 

 
 

Rosja

16.03.2017

 

Wpływ rosyjskich sankcji na polski sektor rolno-spożywczy

Wprowadzone przez Rosję w 2014 r. ograniczenia na wwóz produktów rolniczych i żywności z UE w założeniu były nie tylko rewanżem za europejskie sankcje, ale również próbą podniesienia politycznych kosztów ich nałożenia poprzez uderzenie we wpływową grupę interesu. Polska miała być jedną z głównych ofiar kontr-sankcji. Utrata ważnego rynku zbytu miała wywołać na tyle poważne straty, aby skłonić polskich, rolników, sadowników i hodowców do nacisku na elity polityczne stojące w obliczu wyborów samorządowych (listopad 2014) prezydenckich (maj 2015) i parlamentarnych (październik 2015). 

 
 
 
 
 
 

Wiedza

Ukraina

26.05.2014

 

Raport: Ukraińscy oligarchowie

Mimo, że robią wielkie interesy zajmują się również polityką. Tworzą partie, kreują rządy, obejmują urząd prezydenta. Świat ukraińskiej polityki liczy się z ich decyzjami. Są przykładem tego, że na Ukrainie wielki biznes jest związany z wielką polityką. Zapraszamy do lektury kolejnego (drugiego) już raportu portalu rynekwschodni.pl poświęconego tym razem ukraińskim oligarchom.

 

 
 

Ukraina

04.05.2014

 

System podatkowy Ukrainy cz.2

 

Podatek akcyzowy

Podatek akcyzowy jest ogólnopaństwowym podatkiem pośrednim, pobieranym z tytułu wytworzenia lub importu pewnych rodzajów towarów konsumpcyjnych. Zgodnie z kryterium podmiotowym płatników tego podatku można najogólniej podzielić na trzy grupy: osoby prawne (rezydenci i nierezydenci), podmioty gospodarcze, które nie mają statusu osoby prawnej oraz osoby fizyczne (prowadzące i nieprowadzące działalności gospodarczej). 

 
 
 
 
 
 

Wideo

 

Zaproszenia

 

28.04.2017

 
Jubileusz Festiwalu Filmów Polskich „Wisła”

Jubileusz Festiwalu Filmów Polskich „Wisła”

Festiwal Filmów Polskich „Wisła” odbywa się od 10 lat w Rosji, dzięki czemu zajmuje ważną pozycję na mapie tamtejszych wydarzeń kulturalnych. Każdego roku staramy się rozszerzać granice projektu, prezentując polską kinematografię również w innych krajach.

 
 

 

05.04.2017

 

Dołącz do nas. Zostań redaktorem rynekwschodni.pl

Redakcja specjalistycznych oraz wchodzących na rynek mediów portali: "rynekwschodni.pl" oraz "wrosji.pl" dotyczących szeroko rozumianej tematyki wschodniej ogłasza nabór na różne interesujące stanowiska.
 
 

 

08.12.2016

 

Misje Gospodarcze do Kazachstanu w 2017 roku

Misje Gospodarcze do Kazachstanu w I połowie 2017 roku organizowane przez Polsko-Kazachstańską Izbę Handlowo-Przemysłową.

 
 
 

Subskrypcja

Kanał Atom

Subskrybuj nasz kanał

Aby być na bieżąco, subskrybuj nasz kanał Atom.

 

© Copyright by rynekwschodni.pl 2011-2017

Zaloguj